Οικονομική κρίση και Νεολαία

Παρουσιάζονται τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας που πραγματοποιήθηκε από τον τομέα Οικονομίας και Διοίκησης του ΙΕΚ ΔΟΜΗ

Ταυτότητα της έρευνας

Βασικός σκοπός της έρευνας είναι να παρακολουθήσει τις επιδράσεις της οικονομικής κρίσης στη ζωή των νέων και να εξετάσει τις επιπτώσεις στις καταναλωτικές τους συνήθειες και στις αξίες τους.
Η έρευνα υλοποιήθηκε κατά τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 2009, από τους σπουδαστές Marketing του ΙΕΚ ΔΟΜΗ, με την επιστημονική συνδρομή του ΚΕ.Μ.Α.Κ. του ΙΕΚ ΔΟΜΗ (Κέντρο Μελετών, Ανάπτυξης και Καινοτομίας).
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 750 νέους, ηλικίας 20-29 ετών.
Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε ήταν αυτή των προσωπικών συνεντεύξεων μέσω δομημένου ερωτηματολογίου και της τηλεφωνικής συνέντευξης.
Το δείγμα της έρευνας, περιλαμβάνει γυναίκες και άνδρες από όλους τους νομούς της Ελλάδος.

Κύρια Ευρήματα:

1. Σε ότι αφορά την Οικογενειακή τους κατάσταση

Άγαμοι : 82%
Παντρεμένοι: 15%
Διαζευγμένοι: 3%

2. Σε ότι αφορά την οικονομική τους ανεξαρτησία (Άγαμοι)

Οικονομικά Ανεξάρτητοι που ζουν μόνοι τους: 7%
Οικονομικά Ανεξάρτητοι που ζουν με την Οικογένειά τους: 32%
Οικονομικά εξαρτημένοι που ζουν με την Οικογένειά τους: 61%

3. Πρόθεση Γάμου το επόμενο έτος (Άγαμοι)

Ναι: 4%
Ίσως: 5%
Όχι: 91%

4.Μορφωτικό Επίπεδο

Ανώτατη / Ανώτερη Εκπαίδευση: 39%
Λύκειο: 46%
Γυμνάσιο: 14%
Δημοτικό:1%

5. Εισόδημα (Άγαμοι που ζουν μόνοι τους)

Καλύπτουν μόλις τις βασικές τους ανάγκες: 71%
Καλύπτουν με δυσκολία τις βασικές τους ανάγκες και έχουν οικονομική ενίσχυση από την οικογένειά τους: 29%

6. Εισόδημα (Άγαμοι που ζουν με την οικογένειά τους)

Καλύπτουν μόλις τις βασικές τους ανάγκες χωρίς να συνεισφέρουν στον οικογενειακό προϋπολογισμό: 20%
Καλύπτουν με δυσκολία τις βασικές τους ανάγκες και συνεισφέρουν στον οικογενειακό προϋπολογισμό: 19%
Έχουν πολύ χαμηλό εισόδημα και λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση από τον οικογενειακό προϋπολογισμό: 46%
Δεν έχουν εισόδημα και ζουν εξαρτώμενοι από τον οικογενειακό προϋπολογισμό: 15%

7.Πως βλέπουν να διαμορφώνεται το μέλλον τους τα δύο επόμενα χρόνια:

Είναι αισιόδοξοι: 31%
Είναι απαισιόδοξοι: 27%
Νιώθουν αβεβαιότητα: 35%
Νιώθουν ανασφάλεια: 7%

8. Οι εκτιμήσεις τους για το βιοτικό τους επίπεδο τον επόμενο χρόνο:

Θα βελτιωθεί: 19%
Θα μείνει σταθερό: 43%
Θα χειροτερέψει: 38%

9. Φοβάστε για το μέλλον σας λόγο της οικονομικής κρίσης:

Ναι: 53%
Όχι: 47%

10. Είναι αρκετό το εισόδημά σας για να αποκτήσετε τα αγαθά που επιθυμείτε!

Ναι: 13%
Όχι: 87%

11.Θεωρείται ακριβά τα αγαθά που καλύπτουν βασικές καταναλωτικές σας ανάγκες:

Ναι: 89%
Όχι: 11%

12. Τι σας απασχολεί σε σχέση με την οικονομική κρίση:

Μήπως χάσω τη δουλειά μου: 51%
Δεν ξέρω πόσο θα με αγγίξει: 32%
Έχω αγωνία για το πόσο θα κρατήσει: 11%
Δεν νιώθω σίγουρος για το τι θα γίνει μετά: 6%

13.Ποια από τα παρακάτω αισθήματα σας χαρακτηρίζουν σε σχέση με την οικονομική κρίση:

Έχω αγωνία: 27%
Έχω ανασφάλεια: 7%
Νιώθω Φόβο/ Αβεβαιότητα: 35%
Τηρώ στάση αναμονής:31%

14. Πόσο σας έχει αγγίξει η οικονομική κρίση;

Την βιώνω ως πραγματικότητα: 35%
Αισθάνομαι να αποδυναμώνει το εισόδημά μου: 30%
Δεν με έχει αγγίξει ακόμη: 12%
Πιστεύω ότι συμβαίνει σε άλλους: 23%

15. Έχετε περικόψει κάποιες δαπάνες σας;

Ναι: 88%
Όχι: 12%

16. Σε σχέση με την κρίση πως εκτιμάτε ότι έχει επηρεάσει την καταναλωτική σας συμπεριφορά:

Καταναλώνω πιο προσεκτικά: 13%
Αναζητώ φθηνότερα αγαθά: 17%
Δεν αγοράζω ποτέ την ίδια μάρκα αν βρω κάτι φθηνότερο: 22%
Δεν αγοράζω επώνυμα προϊόντα: 6%
Αναζητώ οικονομικά προϊόντα μέσω internet: 42%

17. Έχετε μειώσει τις ποσότητες των αγαθών που αγοράζετε:

Ναι: 52%
Όχι: 48%

18.Σε ότι αφορά τις καταναλωτικές σας συνήθεις ποια από τα παρακάτω σας χαρακτηρίζει:

Αναζητώ φθηνότερα προϊόντα: 52%
Αναζητώ ευκαιρίες: 20%
Αναζητώ εκπτώσεις και προσφορές: 15%
Αγοράζω λιγότερο κάποια είδη που δεν καλύπτουν βασικές μου ανάγκες: 10%
Έχω μειώσει γενικότερα τις αγορές ειδών που τα θεωρώ πολυτέλεια: 3%

Συμπεράσματα:

>Το 82% των νέων ηλικίας 20-29 είναι άγαμοι, το 15% παντρεμένοι και το 3% έχει πάρει ήδη το πρώτο διαζύγιο

Το 61% των νέων είναι οικονομικά εξαρτημένοι από την οικογένειά τους και ζουν με αυτή, το 32% είναι οικονομικά ανεξάρτητοι και ζουν με την οικογένειά τους και μόλις ένα 7% είναι οικονομικά ανεξάρτητοι και ζουν μόνοι τους.

>Όσοι είναι άγαμοι δηλώνουν πώς δεν σκέφτονται το γάμο σε ποσοστό 91%, ίσως 5% και μόλις ένα 4% εκδηλώνει πρόθεση γάμου για το επόμενο έτος
>Σε ότι αφορά το μορφωτικό επίπεδο των ερωτηθέντων 39% δηλώνουν απόφοιτου ανώτατης και ανώτερης εκπαίδευσης, 46% απόφοιτοι Λυκείου, 14% είναι απόφοιτου Γυμνασίου και 1% απόφοιτοι Δημοτικού.

>Οι οικονομικά ανεξάρτητοι που ζουν μόνοι τους δηλώνουν σε ποσοστό 71% ότι μόλις καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες και ένα 29% αναφέρει ότι λαμβάνει οικονομική ενίσχυση από την οικογένειά τους

>Οι νέοι που ζουν με την οικογένειά τους σε ποσοστό 46% δηλώνουν πως έχουν χαμηλό εισόδημα και λαμβάνουν ενίσχυση από τον οικογενειακό προϋπολογισμό, 20% ότι καλύπτουν μόλις τις βασικές τους ανάγκες χωρίς να συνεισφέρουν στον οικογενειακό προϋπολογισμό, 19% που διαθέτει εισόδημα καλύπτει με δυσκολία τις βασικές του ανάγκες για να συνεισφέρει στον οικονομικό προϋπολογισμό και ένα 15% δεν έχει δικό του εισόδημα και ζει από τον οικογενειακό προϋπολογισμό

>Το 35% των νέων νιώθει αβεβαιότητα για το άμεσο μέλλον, το 31% είναι αισιόδοξο για το μέλλον, το 27% απαισιόδοξο ενώ ένα 7% νιώθει ανασφάλεια

>Το 43% των νέων εκτιμά ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει όπως είναι για το 2010, ένα ποσοστό 38% ότι θα γίνει χειρότερο και τέλος ένα ποσοστό 19% εκτιμά ότι θα βελτιωθεί

>Η πλειοψηφία των νέων σε ποσοστό 53% είναι φοβισμένοι για το μέλλον τους λόγω της οικονομικής κρίσης

>Το 87% δηλώνει ανικανοποίητο από το εισόδημα που έχει εφόσον αυτό δεν είναι αρκετό για να αποκτήσει όλα τα αγαθά που επιθυμεί

>Το 89% θεωρεί ακριβά τα αγαθά που καλύπτουν τις βασικές καταναλωτικές του ανάγκες

>Οι νέοι σε ποσοστό 51% φοβούνται μήπως χάσουν τη δουλειά τους λόγω οικονομικής κρίσης, 32% δεν γνωρίζει κατά πόσο θα τους αγγίξει η οικονομική κρίση, 11% εκφράζει αγωνία για τη διάρκεια του φαινομένου της οικονομικής κρίσης και ένα 6% δηλώνει μια τάση ανησυχίας για το τι θα γίνει μετά την κρίση

>Το 35% των νέων νιώθει φόβο/ανασφάλεια απέναντι στην κρίση, 31% τηρεί στάση αναμονής και δείχνει πιο ψύχραιμο, 27% εκφράζει αγωνία για την εξέλιξη του φαινομένου και ένα 7% δηλώνει ανασφαλείς

>Για το 35% των νέων η κρίση τους έχει χτυπήσει την πόρτα και είναι ήδη γι αυτούς μια πραγματικότητα, το 30% αισθάνεται να αποδυναμώνεται το εισόδημά του, ένα 23% των νέων αντιλαμβάνεται την κρίση ως κάτι που συμβαίνει σε άλλους κι ένα 12% ότι δεν τους έχει ακόμα πλήξει.

>Σε ποσοστό 88% έχουν περιορίσει τις καταναλωτικές τους δαπάνες

>Το 42% των νέων δηλώνει πως αναζητεί οικονομικότερα αγαθά μέσω internet, 22% ότι αλλάζει μάρκα αν βρει κάποιο άλλο αγαθό της ίδιας κατηγορίας φθηνότερο, 17% αναζητά συστηματικά φθηνότερα αγαθά, 13% καταναλώνει πιο προσεκτικά κι ένα 6% έχει στραφεί στην αγορά μη επώνυμων αγαθών

>Το 52% των νέων δηλώνει πως έχει μειώσει τις ποσότητες και τον όγκο των αγαθών που αγοράζει

> Σε ότι αφορά τις καταναλωτικές τους συνήθεις λόγω κρίσης 52% αναζητά φθηνότερα αγαθά, 20% αναζητά συστηματικά ευκαιρίες, 15% αναζητά εκπτώσεις και προσφορές, 10% δηλώνει πως αγοράζει λιγότερο κάποια είδη που δεν καλύπτουν βασικές καταναλωτικές του ανάγκες, ενώ ένα 3% δηλώνει πως έχει μειώσει ήδη αγορές σε είδη πολυτελείας

Σχολιασμός της έρευνας από τον κο Β. Γαλάνη, Marketing Consultant, Συγγραφέα και Υπεύθυνο Γραφείου Τύπου & Δημοσίων Σχέσεων του ΙΕΚ ΔΟΜΗ:

Είναι μια ακόμη μεγάλη έρευνα του ΙΕΚ ΔΟΜΗ, που έρχεται να ρίξει φώς στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης - που τώρα φαίνεται να αρχίζει στην Ελλάδα- στις ζωές, τις αντιλήψεις και την καταναλωτική συμπεριφορά των νέων. Τα αποτελέσματα της έρευνας μιλούν από μόνα τους, για τον έντονο βαθμό απαισιοδοξίας, που κυριαρχεί στους νέους ανθρώπους και την πεποίθησή τους ότι η κατάσταση της ζωής τους και το βιοτικό του επίπεδο θα χειροτερέψει. Μια αντίληψη που δυστυχώς έχει μεγάλη επίπτωση στις ζωές τους και σαφέστατα και στη δημογραφία της χώρας μας. Ο φόβος, η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα, φαίνεται να βασανίζουν τους νέους, που δεν έχουν περιθώρια να ονειρευτούν αλλά και να νιώσουν ασφάλεια για το μέλλον τους, όπως θα έπρεπε άλλωστε.
Και αυτό, φαίνεται να είναι ένα μέλλον, που κληρονόμησαν μάλλον από τη γενιά των golden boys, μιας γενιάς που φοβάται να παραδεχτεί τα λάθη που διέπραξε και που οδήγησαν στην κρίση, μιας γενιάς που κατ’ αυτόν τον τρόπο κλείνει τα μάτια στο πρόβλημα και ανακυκλώνει την κρίση, μιας γενιάς που δεν επιλύει δίκαια το πρόβλημα, και που κυρίως δείχνει να μην μπορεί να γίνει «σοφότερη» στη διαχείριση κρίσεων που σίγουρα θα εμφανιστούν στο μέλλον.
Το σίγουρο είναι ότι θα πρέπει να είναι αναμενόμενη, μια μεγάλη μεταβολή στις αξίες των νέων ανθρώπων, που θα προσπαθήσουν να αποκτήσουν ξανά τον έλεγχο στη ζωή τους. Μια μεταβολή που σίγουρα θα διαμορφώσει ένα διαφορετικό περιβάλλον, άλλες προτεραιότητες και σίγουρα θα επιδράσει στην καταναλωτική συμπεριφορά τους και τις συνήθειες, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά την κρίση.
Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, καταγράφουν ήδη τις νέες τάσεις που χαρακτηρίζουν την καταναλωτική συμπεριφορά των νέων και που θα οδηγήσουν τις επιχειρήσεις και τα brands σε επαναπροσδιορισμό της αποστολής τους και του positioning. Προς το παρόν, φαίνεται ότι η κρίση για την οποία μέχρι τώρα περισσότερο άκουγαν, παρά βίωναν, αρχίζει να γίνετε αντιληπτή από τους νέους, να τους δημιουργεί φόβο, ανασφάλεια, αγωνία, και να τους οδηγεί μέσα σ’ αυτό το κλίμα σε επαναπροσδιορισμό και επανεξέταση των καταναλωτικών τους συνηθειών, προκειμένου να διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά τους πόρους που διαθέτουν και να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
Το σίγουρο είναι ότι μετά την κρίση, οι νέοι θα είναι πιο συνειδητοποιημένοι κι αν θέλετε πιο φιλοσοφημένοι καταναλωτές, παρότι ως λαός γενικότερα, ξεχνάμε σχετικά εύκολα.
Αυτό φωτογραφίζει άλλωστε η νέα τάση που διαμορφώνεται στην κατανάλωση διεθνώς, σύμφωνα με τη μεθοδολογία RISC (Research Institute on Social Change), μια νέα «Λευκή Βίβλος», που καθορίζεται σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο και ορίζει το σκηνικό και τα νέα Megatrends για τον καταναλωτή την επόμενη δεκαετία.